ฮินดูในมุมที่คุณอาจยังไม่รู้ · ตอน 3 จาก 4
กายวิภาคแห่งอายุรเวท จักระ นาฑี กุณฑลินี
บรรยาย 2022-10-30 · อาศรมวัฒนธรรมไทย–ภารต · 2 ชม. 2 น.
กดชิปเวลา (เช่น 9:23) เพื่อกระโดดไปช่วงนั้นในคลิปข้างบน · ช่วงแรก 0:00–9:23 เป็นพิธีกร กล่าวเปิดงาน และแนะนำวิทยากร · หลัง 1:43:39 เป็นประกาศผลประกวดรังโกลี
ใจความของตอนนี้: สองตอนแรกเป็นทฤษฎี — เทพเจ้าและปรัชญา ตอนนี้อาจารย์พามาฝั่งปฏิบัติ: ในตัวเรามี "กายละเอียด" ที่ตามองไม่เห็น มีจักระ ช่องพลัง และกุณฑลินี และเทพเจ้าที่เรากราบไหว้ ก็มีที่สถิตอยู่ในกายนี้ด้วย
ทบทวนตอน 1–2 และ "กายละเอียด"
9:56 เปิดด้วยบทสวดที่เอ่ยนามพระแม่เคารี — ในทางโยคศาสตร์ท่านคือกุณฑลินีในตัวมนุษย์ ซึ่งเป็นเรื่องของวันนี้ แล้วทบทวนตอนก่อน: เทพพัฒนาจากเทพแห่งธรรมชาติ → ตรีมูรติ → ศักติ ส่วนปรัชญาทุกสำนักพูดตรงกันว่ามีพระเป็นเจ้าสูงสุด และตัวตนแท้ของเรา (อาตมัน) เป็นหนึ่งเดียวหรือคล้ายกับพระองค์
20:49 ตะวันตกมี Anatomy ว่าด้วยกระดูกและอวัยวะ ปรัชญาอินเดียก็มีของตัวเอง แต่เป็น กายละเอียด หรือกายพลังงาน ที่ทุกคนมีเหมือนกัน ภาพจากหลายวัฒนธรรมก็มีร่องรอยคล้ายกัน เช่นผังเส้นประธาน 10 ที่วัดโพธิ์ ซึ่งมีชื่ออิฑา ปิงคลา สุษุมนา
อายุรเวท และโทษะทั้ง 3
26:06 "อายุส" ในภาษาสันสกฤตหมายถึงชีวิต พลังชีวิต และสุขภาพ อายุรเวทจึงเป็นความรู้ด้านการแพทย์ หัวใจคือ โทษะทั้ง 3 ที่ก่อโรค: วาตะ (ลม — ระบบประสาท) ปิตตะ (ไฟ — การย่อยและเผาผลาญ) กผะ (เสมหะ) · ความรู้เรื่องกายละเอียดเป็นความรู้กลาง ๆ ที่มีมานาน อายุรเวทหยิบไปอธิบายโรค ฝ่ายศาสนาหยิบไปอธิบายการหลุดพ้น
จักระทั้ง 7
28:42 "จักระ" แปลว่ากงล้อ — ศูนย์พลังงานที่หมุนอยู่ตลอด เพราะชีวิตคือสิ่งที่เคลื่อนไหว แต่ละตำรานับไม่ตรงกัน ที่นิยมที่สุดคือ 7 เรียงตามแนวกระดูกสันหลัง วาดเป็นดอกไม้เพราะแต่ละจักระมี "กลีบ" · เปลวไฟข้างจักระหัวใจในภาพคืออาตมัน ตรงกับอุปนิษัทที่ว่าพระเป็นเจ้าสถิตในดอกบัวแห่งหัวใจ
- 36:01 มูลาธาระ 4 กลีบ ธาตุดิน ค้ำจุนกุณฑลินีและกายละเอียดทั้งหมด คุณสมบัติคือความบริสุทธิ์ไร้เดียงสาแบบเด็ก ที่ไม่แบ่งแยกใคร
- 39:40 สวาธิษฐาน 6 กลีบ ท้องน้อย ทำงานหนักเมื่อเราคิดมาก เป็นที่อยู่ของสติ ความรู้ ศิลปะ และการสร้างสรรค์
- 41:15 มณีปุระ (นาภี) 10 กลีบ กลางท้อง ดูแลการย่อย คุณสมบัติคือธรรมะ สันติ และครอบครัว
- 43:19 อนาหตะ "ไม่หยุดนิ่ง" เหมือนหัวใจที่เต้นตลอด 12 กลีบ ธาตุลม ที่อยู่ของจิตวิญญาณ ความรัก และความมั่นคงภายใน
- 45:22 วิศุทธิ 16 กลีบ ที่คอ ธาตุอากาศ คือจักระแห่งการสื่อสาร และการมองโลกอย่างเป็นพยาน
- 46:53 อาชญา 2 กลีบ กลางหน้าผาก ธาตุแสง เป็นเรื่องอีโก้ — ถ้าให้อภัยไม่ได้ก็ติดอยู่ตรงนี้ แก้ด้วยการให้อภัยและปล่อยวาง
- 48:59 สหัสราระ พันกลีบ กลางกระหม่อม ธาตุคือไจตันยะ พลังของพรหมัน เป็นที่รวมคุณสมบัติของทุกจักระ
51:04 ภาษาของจักระทำให้เรื่องถูก–ผิดเรียบง่าย ไม่ต้องเถียงตามตัวอักษร — อะไรที่ทำให้จักระติดขัดไม่สมดุลก็ไม่ทำ
เทพเจ้าประจำจักระ
55:13 ในภาพโบราณจะเห็นเทพนั่งอยู่ในแต่ละจักระ ถ้าธรรมชาติภายนอกมีเทพ ธรรมชาติภายในก็มีได้ — ร่างกายคือวิหารของพระเป็นเจ้า มนุษย์เป็นจักรวาลย่อส่วน ถ้าพระเป็นเจ้าคือนายก เทพประจำจักระก็คือคณะรัฐมนตรี · อีกมุมคือเทพเป็นแบบอย่าง การนับถือคือการปลุกคุณสมบัตินั้นในตัว เช่น พระแม่ลักษมีคือความใจกว้าง — เงินไหลออกจากมือท่านตลอด
1:00:24 หลักฐานจากคัมภีร์: ลลิตาสหัสรนาม (งานแปลของอาจารย์) พรรณนาเทวีที่สถิตในอาชญาจักร · เสาน์ทรยะลหรี โศลกที่ 36 กราบพระเป็นเจ้าในอาชญาจักรของพระแม่ — แปลว่าเทวีก็มีจักระ · และกรณีศึกษาร่วมสมัยคือสหัชโยคะ (ก่อตั้งปี 1970) ที่อาจารย์ปฏิบัติเอง ซึ่งจับคู่เทพกับจักระดังนี้:
- 1:07:17 จักระ 1 พระคเณศ — ตำนานพระคเณศเฝ้าประตูให้พระแม่ คือภาพของจักระ 1 ที่เฝ้ากุณฑลินี
- 1:09:50 จักระ 2 พระพรหมกับพระแม่สรัสวตี — การสร้างสรรค์
- 1:10:21 จักระ 3 พระแม่ลักษมีกับพระวิษณุ — ทรัพย์อยู่กับธรรมะเท่านั้น
- 1:10:51 หัวใจ: ซ้าย พระศิวะ · กลาง พระแม่ทุรคาผู้ขี่เสือ (ช่วงที่มีแต่ความกลัว อาจารย์จะสวดถึงท่าน) · ขวา พระรามกับพระแม่สีดา
- 1:12:24 จักระ 5 พระกฤษณะกับราธา
- 1:13:24 จักระ 7 กัลกี หรือพระแม่อาทิศักติ
นาฑีทั้ง 3 และกุณฑลินี
1:15:29 "นาฑี" แปลว่าท่อหรือช่องพลัง — คำไทย "นาที" และ "นาฬิกา" ก็มาจากคำนี้ ช่องหลักมี 3 ช่อง โยงกับคุณะทั้ง 3: อิฑา ช่องซ้าย ความปรารถนา (ตมัส) · ปิงคลา ช่องขวา การกระทำ (รชัส) · สุษุมนา ช่องกลาง (สัตตวะ) — รักษาสัตตวะไว้ได้จะสดชื่นคล่องแคล่ว ไม่ง่วงนิ่งหรือทำงานไม่หยุด
1:19:36 "กุณฑลินี" มาจาก "กุณฑล" ที่แปลว่าขด คือพลังของเทวี ขดอยู่ = ศักยภาพที่ยังหลับ มักกล่าวว่า 3 ขดครึ่ง อยู่ในกระดูกกระเบนเหน็บ เมื่อตื่นจะเวียนขึ้นเหมือนงู จนทะลุจักระที่ 7 รวมเป็นหนึ่ง — "เคารีทศกะ" ของอาทิศังกราจารย์ก็สรรเสริญพระแม่เคารีผู้เคลื่อนขึ้นจากมูลาธาระสู่ประตูแห่งพรหมัน · สรุป: สำหรับอาจารย์ โยคะคือทางเข้าถึงเทพเจ้า — สวดถึงท่านเพื่อให้จักระของเรากลับมาสมดุล
ดีวาลี 5 วัน
1:27:21 "ดีปาวลี" แปลว่าแถวแห่งดวงประทีป ตรงกับแรม 15 ค่ำ เดือนการติก ตำนานที่นิยมคือชาวเมืองจุดประทีปรับพระรามกลับเมือง
- 1:31:04 แรม 13 ค่ำ — ธันวันตริ เทพแห่งการแพทย์ผู้ถือหม้ออมฤต
- 1:33:40 แรม 14 ค่ำ — วันที่นรกาสูรถูกสังหาร
- 1:34:43 แรม 15 ค่ำ — บูชาพระแม่ลักษมี ถ้ามีคนถือขวดเหล้าเข้าประตู พระแม่จะกระโดดออกทางหน้าต่าง
- 1:37:50 ขึ้น 1 ค่ำ — โควรรธนบูชา พระกฤษณะยกภูเขากันฝน
- 1:38:52 ขึ้น 2 ค่ำ — วันของพี่ชายกับน้องสาว
1:41:59 ปิดด้วยบทบูชาพระแม่มหาลักษมี พร้อมวิธีอ่านอักษรไทยแบบที่อาจารย์ใช้ (ตัวมีจุดข้างล่าง = เสียงม้วนลิ้น) และนัดตอนหน้าเรื่องมนตร์
สรุปจากเสียงบรรยายโดยผู้ฟัง ไม่ใช่ถ้อยคำของอาจารย์ทุกคำ · ชื่อเฉพาะบางคำอาจคลาดเคลื่อน · ฟังต้นฉบับได้จากชิปเวลาในแต่ละหัวข้อ